چرا بعضی از عطرهای خوشبو و پرطرفدار، دیسکانتینیو می‌ شوند؟

تاریخ عطرسازی کهن، به ۴ هزار سال قبل از میلاد و بیشتر از آن بازمی‌گردد. باستان‌شناسان، در سال ۲۰۰۵ میلادی در شهر پیرگوس واقع در کشور قبرس، کارگاهی را کشف کردند. با توجه به شواهد، قرائن و لوازم موجود، معلوم شد که این کارگاه، در واقع یک کارگاه عطرسازی در قرن‌های گذشته بوده است.

کارگاه عطرسازی کشف شده در شهر آرگوس با مساحت ۴ هزار متر مربع، دارای حداقل ۶۰ دستگاه تقطیر برای گرفتن عصاره مواد و گل‌ها بوده است. در بقایای جامانده از این کارگاه باستانی، بیش از ۶۰ کاسه، قیف، بطری برای مخلوط کردن و لوازم اندازه‌گیری مربوط به ساخت و طراحی عطرها کشف شد.

همچنین آثاری از انواع مختلف گیاهان چند هزار ساله، انواع ادویه جات، بادام، گشنیز، مورد سبز، رزین، ترنج و انواع گوناگون گل‌های خشک مختلف، در این کارگاه چند هزار ساله پیدا شد و به گمان‌های باستان‌شناسان در خصوص کارگاه عطرسازی بودن این اکتشاف باستانی، قطعیت بخشید.

تا پیش از کشف این کارگاه چند هزار ساله، دانشمندان هنر عطرسازی را متعلق به ۲ هزار سال قبل از میلاد می‌دانستند و تصور می‌کردند که زنی به نام تاپوتی، اولین شیمیدان تاریخ بوده، که به هنر عطرسازی ورود پیدا کرده است.

براساس یادداشت‌های درج شده با خط میخی بر روی لوحه‌های سنگی، تاپوتی در هزاره دوم پیش از میلاد در ناحیه ای با عنوان رودان، جایی در نزدیکی مصر زندگی می‌کرده است. همچنین شواهد حاکی از آن است، که او با استفاده از گل‌ها، روغن‌ها، اگیر و مواد معطر دیگر را ترکیب و تقطیر می‌کرده و از این طریق عطر مناسب را به دست می‌آورده است.

پس از گذشت هزاران سال، تولید عطر در قرن‌های اخیر، تبدیل به یک فرآیند صنعتی و تخصصی شده است. همچنین دیگر مانند گذشته، از مواد طبیعی برای گرفتن عصاره‌های معطر استفاده نمی‌شود و بسیاری از اسانس‌ها و رایحه‌ها، با استفاده از فرآیندهای مصنوعی شیمیایی تولید می‌شوند.

بر همین اساس، در طول سال‌های اخیر، کیفیت بسیاری از رایحه‌ها در طی دهه‌های مختلف تغییر کرده و کاهش یافته است. البته این موضوع برای برخی از رایحه‌ها نیز، برعکس بوده و باعث بالاتر رفتن کیفیت و در نتیجه بیشتر شدنِ استفاده از رایحه‌ها شده است.

دیسکانتینیو شدن عطر به چه معناست؟

دیسکانتینیو شدن عطرها، به معنای از رده خارج شدن و حذف شدنِ آن‌ها از بازار تجاری و قطع شدنِ تولید آن‌ها است. امروزه، دستاورد کلی در بازار جهانی عطرها، افت کیفیت در برندهای متداول، به بن بست رسیدنِ خلاقیت در برندهای نیش و ساختارشکنی نه چندان همه پسند در برندهای آرتیزان بوده است.

تا پیش از ظهور عطرها، توسط سلبریتی‌ها در دهه ۸۰ میلادی، بیشتر حجم بازار عطر در اختیار برندهای متداول بود. عطرهای این دسته، از ابتدا کیفیت بالایی داشت و با دقت زیادی ساخته می‌شد.

البته بازاریابی این عطرها نیز با توجه به موقعیت هر برند، با وسواس خاصی انجام می‌شد و بسیاری از عطرها، معمولا به صورت سفارشی تولید می‌شد. به همین دلیل، عمر برخی از عطرها،‌بسیار طولانی می‌شد. مثلا عطر فارنهایت که از تولید آن، تقریبا سی سال می‌گذرد، هنوز هم جزء عطرهای مشهور، در بین عطرهای مردانه به حساب می‌آید.

پس از ورود عطرهای سلبریتی به دنیای عطر، این شرایط شاهد تغییر چشمگیری شد. عطرهای سلبریتی معمولا با کیفیت متوسط و قیمتی نازل، به صورت انبوه تولید می‌شدند و رویکرد اصلی تولید آن‌ها، افزایش درآمد و فروش بود.

به همین دلیل، عطرهای سلبریتی، معمولا در کوتاه‌ترین زمان ممکن تولید می‌شدند و توجه زیادی به کیفیت آن‌ها نمی‌شد. همین اتفاق، نقطه آغازی برای از رده خارج شدن برخی عطرهای شناخته شده و معروف شد.

چرا عطرها دیسکانتینیو و از رده خارج می‌شوند؟

عطرهای معروف و شناخته شده، در هر دسته‌ای که قرار گرفته باشند، می‌توانند به دلایل مشخصی، پس از چند سال از رده خارج، یا اصطلاحا دیسکانتینیو شوند. نگاه مردم به عطرهای دیسکانتینیو شده محبوب، همان نگاهی است، که آدم‌ها در زمان جنگ به خوراکی‌های دچار قحطی شده دارند.

معمولا برخی عطرهای قدیمی، وقتی دیسکانتینیو می‌شوند، قیمت‌شان افزایش پیدا می‌کند. البته، این افزایش قیمت بیشتر به دلیل علاقه کلکسیونرها و علاقمندان به دنیای عطر و ادوکلن به داشتن عطرهای قدیمی و محبوب است. پیدا نشدن این عطرها، باعث گران‌تر شدن آن‌ها می‌شود و برخی فروشندگان سودجو نیز، با احتکار آن‌ها، سودهای کلانی کسب می‌کنند.

معمولا عطرهای دیسکانتینیو شده نایاب می‌شوند و همین نایابی، باعث افزایش ارزش معنوی و مادی آن‌ها می‌شود. اما به نظر شما، آیا داشتنِ عطرهایی که با پدیده دیسکانتینیو شدن مواجه می‌شوند، ارزش این اندازه دردسر را دارند؟ در ادامه به دلایل مهمی که باعث دیسکانتینیو شدن یک عطر می‌شود، اشاره می‌کنیم.

افزایش تولید عطرهای پرطرفدار اما کم کیفیت

عطرهای پرطرفدار از برندهای معروف، معمولا پس از تولید در طی سالیان متمادی، از میزان کیفیت‌شان کاسته می‌شود. حتما برای شما هم پیش آمده است، که یک عطر را پس از دو سال دوباره بخرید، اما متوجه تغییر ماندگاری، پخش بو و رایحه آن شوید.

این موضوع باعث ناامید شدن شما از آن برند و آن عطر خاص می‌شود، بنابراین دیگر تمایلی به خرید آن عطر ندارید و به هیچ عنوان سراغش نمی‌روید. این اتفاق، نه تنها برای شما،‌ بلکه برای همه طرفداران همیشگی یک عطر به خصوص رخ می‌دهد.

در نهایت، کمپانی‌ها، به خاطر جلوگیری از ضررهای اقتصادی، برای دیسکانتینیو کردن عطرهای پرطرفدار اما کم کیفیت خود اقدام می‌کنند.

از مد افتادن عطرهای پرطرفدار

رایحه عطرهای پرطرفدار و سلبریتی، معمولا خیلی زود به یک رایحه عمومی و همه جایی تبدیل می‌شوند و پس از مدت زمان کوتاهی از مد می‌افتند. این اتفاق باعث می‌شود، که از میزان فروش چنین عطرهایی کاسته شود.

از آنجایی که کمپانی‌های عطرسازی نیز، به سودآوری خود فکر می‌کنند، در نتیجه تصمیم به دیسکانتینیو کردن این عطرها می‌گیرند و به جای آن‌ها عطرهای پرطرفدار دیگری را معرفی می‌کنند و از ناهمواری‌های دنیای مد، برای سودآوری بیشتر خود بهره می‌گیرند.

گران شدن و غیرقابل دسترس شدن برخی از نت‌ها

در طول سال‌های اخیر، بعضی از مواد تولید کننده اصلی در عطرهای معروف، گران یا از دسترس خارج شده‌اند. کمپانی‌های تولید عطرسازی نیز، به دلایل مالی تصمیم به حذف یا دیسکانتینیو کردن آن عطر می‌گیرند و عطرهای جدیدی را به جای عطرهای دیسکانتینیو شده خود تولید و به بازار عرضه می‌کنند.

ممنوع شدن استفاده از عطرها از سوی ایفرا

ایفرا، انجمن بین المللی عطر است، که مقر اصلی آن در سوییس قرار دارد و از سال ۱۹۷۳ میلادی مشغول به فعالیت است. انجمن ایفرا با حضور صنایع بزرگ عطرسازی جهان ساخته شده است و نظارتی بین‌المللی بر کیفیت صنایع عطر جهان دارد.

وظیفهٔ اصلی این انجمن بین‌المللی، نظارت بر موارد سازنده عطرها و مطابقت آن‌ها با سلامت انسان‌ها و حیوانات ازنظر علمی می‌باشد. این نهاد با تحقیقات علمی، دستورالعمل‌های لازم را در سطح جهانی منتشر می‌سازد.

از زمان حضور ایفرا در دنیای عطرسازی تاکنون، هر سال، استفاده از برخی نت‌ها در بعضی از عطرهای اسطوره‌ایِ برندهای شناخته شده، ممنوع اعلام شده است. به همین دلیل، تولید بعضی از عطرها محکوم به توقف شده‌اند.

رفورمولاسیون عطرهای معروف

رفورمولاسیون یا رفورموله شدن عطرها، به معنای تغییر فرمول اولیه آن‌ها، به دلیل ممنوعیت استفاده از برخی نت‌ها است. بعضی عطرها، به دلیل قوانین و شرایط زیستی مختلف در طول زمان‌های مختلف باید رفورموله شوند.

رفورمولاسیون عطرها، در بعضی از برندها ممکن است باعث افت کیفیت آن‌ها و از بین رفتن محبوبیت‌شان بشود. با توجه به همین موضوع، بعضی از برندهای معروف و شناخته شده تصمیم می‌گیرند، که به جای رفورموله کردن عطرها، آن‌ها را حذف یا دیسکانتینیو کنند.

این کار باعث می‌شود، که خاطره خوب آن عطر با کیفیت، در تاریخ ماندگار شود و از میزان محبوبیت عطر، به دلیل کاهش کیفیتِ ناشی از رفورموله شدن‌شان کاسته نشود.